Thanh xuân ở Nga từng là hộp sữa chua nếp cẩm

Nếu nhiều người gọi thanh xuân là một ly trà, tôi xin chọn mình có một thanh xuân như hộp sữa chua nếp cẩm – thứ ngọt lành, lạ miệng và để lại dư vị mãi không quên. Và nếu ai đó hỏi, nước Nga có đáng để yêu không, tôi sẽ chẳng ngần ngại mà đáp rằng: có, rất đáng. Dẫu đã có lúc tưởng chừng muốn buông bỏ, thì tôi vẫn biết, tình yêu ấy – dù nhiều chênh vênh – vẫn là một phần đẹp đẽ nhất trong cuộc đời mình.

Tôi đến với nước Nga như một cô gái vừa chớm tuổi đôi mươi đem lòng thương thầm một mối tình lớn. Lúc đó, là sinh viên năm nhất ngành tiếng Nga tại một trường đại học ngoại ngữ ở Hà Nội, tôi đã nuôi mộng du học Nga từ những buổi đầu tiên làm quen với những bảng chữ cái xa lạ. Tình yêu đó bắt đầu từ sự tò mò, rồi lớn dần thành ước mơ rõ ràng hơn qua từng buổi học, từng quyển sách, từng câu nói phát âm ngọng nghịu mà tôi cố gắng sửa cho thật giống người bản xứ. Tôi đã từng nghĩ, được đi du học Nga, sống trong môi trường tiếng Nga, học bổng Nga – sẽ là một giấc mơ không gì có thể sánh bằng.

Thế rồi ước mơ thành hiện thực. Tôi đến Matxcơva vào một chiều thu se lạnh, cơn mưa rả rích kéo dài như một lời chào hỏi nhẹ nhàng mà đầy ẩn ý. Đó cũng là ngày tôi chính thức bước chân vào Viện tiếng Nga Pushkin – nơi từng bước một, tôi đã lớn lên cả về tâm hồn và lý trí. Những ngày đầu xa nhà, xa gia đình, xa tiếng Việt thân quen, tôi chật vật thích nghi. Nhưng cũng chính những ngày tháng đó, tôi đã bắt đầu học được cách sống độc lập, cách yêu lấy những điều nhỏ bé, từ một cốc trà nóng trong căn bếp ký túc, đến ánh đèn vàng trên phố Volgina mỗi chiều tan lớp.

Tôi đã có những người bạn tuyệt vời – những người Việt trẻ mang trong mình cùng khát vọng học tập và chinh phục chân trời mới, là những buổi ôn thi đêm muộn, những nồi lẩu tự chế đầy đủ rau thịt như ở nhà, là những cái ôm ấm áp trong đêm Noel giữa trời tuyết trắng dày đặc, khi nỗi nhớ quê nhà rưng rức dâng lên nơi khóe mắt. Chúng tôi cười, chúng tôi khóc, chúng tôi cùng vượt qua tất cả những ngày đông dài lạnh giá mà lòng người không cô đơn.

Nhưng rồi cũng có lúc, tôi thấy mình như muốn dừng lại. Cái gì đó đã không còn mới mẻ nữa, cảm giác cô độc len lỏi dù xung quanh vẫn là bạn bè thân thiết. Tôi bắt đầu trách móc nhiều hơn, phàn nàn về thời tiết khắc nghiệt, đồ ăn khó nuốt, lịch học căng thẳng, sự lạc lõng giữa những người xa lạ. Tôi trách cả “người ấy” – nước Nga – vì đã không còn khiến tôi xao xuyến như ngày đầu. Tôi quên mất rằng chính những khó khăn ấy đã rèn cho tôi sự mạnh mẽ, chính nhịp sống khắt khe ấy đã dạy tôi biết quý trọng thời gian và sức khỏe, chính “người ấy” đã âm thầm góp phần tạo nên tôi – của ngày hôm nay, bản lĩnh hơn, kiên định hơn.

Có người từng bảo tôi, khi ta có được điều mình luôn khao khát, đôi khi lại thấy trống rỗng. Không phải vì điều đó không đủ tốt, mà vì chính bản thân ta đã quên mất lý do ban đầu mình bắt đầu. Tôi hiểu, điều tôi thấy chán không phải nước Nga, không phải cuộc sống du học sinh khắc nghiệt, mà là tôi đã ngừng nỗ lực, đã quên yêu lấy chính mình giữa cuộc sống bộn bề nơi đất khách.

Nếu được chọn lại, tôi vẫn sẽ chọn hành trình du học Nga, chọn tiếng Nga, chọn Pushkin – bởi không ai lại từ chối một mối tình đã khiến mình thay đổi theo chiều hướng tốt đẹp hơn. Tôi sẽ lại học cách yêu lấy từng giọt sương đông, từng cơn gió lạnh thổi qua tán bạch dương, từng buổi sáng tuyết rơi trắng xóa cả lối đi, và cả những đêm dài thức trắng cùng sách vở tiếng Nga chỉ để hiểu thêm một khía cạnh của đất nước này.

Tôi từng nói, thanh xuân của mình là một hộp sữa chua nếp cẩm. Tôi là phần sữa chua – mềm mại, ngọt ngào, còn nước Nga là nếp cẩm – dẻo dai, đậm đà, có chút chát đắng nhưng càng thưởng thức lại càng thấm vị. Hai thứ tưởng như đối lập, nhưng khi hòa quyện lại thành một thể thống nhất – mang màu sắc, mang hương vị, mang cả cảm xúc. Có thể không phải ai cũng hiểu được sự liên tưởng này, nhưng ai từng sống một thời thanh xuân dưới bầu trời nước Nga chắc sẽ cảm nhận được chút gì đó tương tự.

Giờ đây khi ngồi viết lại những dòng này, tôi biết ơn mình đã không từ bỏ. Tôi biết ơn những tháng ngày khó khăn, biết ơn cả những giây phút yếu lòng, bởi nhờ vậy tôi mới học được cách kiên trì và trân quý. Cảm ơn nước Nga, cảm ơn học bổng Nga đã cho tôi cơ hội được sống, học tập và lớn lên một cách chân thực đến vậy. Cảm ơn tiếng Nga – dù đầy thử thách, nhưng mỗi ngày lại giúp tôi bước gần hơn tới giấc mơ mà cô gái năm 18 tuổi từng ôm ấp.

Có thể, tình yêu này không êm ả như cổ tích, nhưng chắc chắn là một phần ký ức mà tôi sẽ mang theo đến suốt cuộc đời.

Bạn đã bao giờ yêu một đất nước chưa? Nếu chưa, hãy thử một lần yêu nước Nga – như tôi đã từng.

Tâm sự của bạn T.T – sinh viên trường Pushkin