Khi học bổng Nga là khởi đầu của những gian nan

Có ai từng bảo rằng du học Nga là một hành trình trải đầy cơ hội, nhưng ít người nhắc đến mặt còn lại của nó – nơi mà tiếng Nga trở thành bức tường đầu tiên, và việc giữ vững được học bổng Nga chẳng khác nào cuộc chiến bền bỉ. Với mình, bắt đầu học tại HSE Moscow là một cú sốc thật sự. Không còn là những buổi học nhẹ nhàng như năm dự bị, nơi người ta có thể thở ra thư thả, mà là nhịp độ dồn dập, bài giảng không ngừng nghỉ, và khối lượng bài tập đủ khiến một sinh viên bản xứ cũng thấy chật vật – huống chi là du học sinh.

Mình vẫn nhớ như in tiết học đầu tiên về Lịch sử Kinh tế. Mình đã không hiểu một từ nào khi giáo sư bắt đầu giảng bằng tiếng Nga. Mọi thứ diễn ra quá nhanh. Khó khăn đến từ cả ngôn ngữ lẫn kiến thức chuyên ngành. Dần dần, mình nhận ra rằng du học không phải là những hình ảnh lãng mạn về nước Nga mùa tuyết trắng, mà là những đêm trắng thức cùng sách vở, là khoảng 14-16 tiếng mỗi ngày vùi đầu học để kịp theo tiến độ bài giảng, là sự nỗ lực gấp đôi, gấp ba để theo kịp bạn bè người Nga.

Thứ quý giá nhất mà mình học được ở HSE không phải là kiến thức khô khan, mà là thái độ nghiêm túc, trung thực trong học tập. Các giáo sư, dù khắt khe đến mấy, đều đòi hỏi sự chăm chỉ tuyệt đối – và đến giờ, mình biết ơn điều đó. Chính sự nghiêm túc ấy đã dạy mình cách làm việc hiệu quả dưới áp lực, cách sắp xếp thời gian, và cả cách chấp nhận những sai sót để sửa mình tốt hơn. Dưới áp lực của các kỳ thi, nhất là kỳ thi cuối kỳ mùa đông đầy căng thẳng, mình vẫn cố gắng đạt được điểm tự động ở một số môn để giảm bớt gánh nặng. Hệ thống thi cử, đặc biệt là Examus, không hề dễ chịu – nhưng thay vì phàn nàn, mình học cách thích nghi.

Dù chưa có môn học nào thật sự khiến mình “yêu” ngay từ đầu, nhưng mình đặc biệt ấn tượng với các giáo viên – những người không chỉ giỏi về chuyên môn mà còn cực kỳ tâm huyết. Giáo sư Luật của mình là một ví dụ điển hình. Sự trung thực, niềm đam mê và cách họ quan tâm đặc biệt đến sinh viên quốc tế như mình khiến mình cảm thấy được tôn trọng và khích lệ. Ngoài ra, mình cũng rất thích những lớp tiếng Ý, nơi mà giáo viên luôn vui vẻ và biết cách tạo ra không khí nhẹ nhàng trong một môi trường học tập vốn đã quá căng thẳng.

Bạn bè cùng lớp là một điểm sáng khác trong hành trình du học Nga của mình. Họ luôn sẵn sàng giúp đỡ khi biết rằng tiếng Nga là một rào cản lớn đối với tụi mình. Dù mình thường phải thảo luận bài bằng tiếng Anh do kỹ năng nói tiếng Nga còn hạn chế, nhưng nhờ các bạn ấy mà mình cảm thấy không bị bỏ lại phía sau. Việc học tiếng Nga – từ nói, viết đến nghe – là một hành trình dài và gian nan, nhưng từng bước, mình đang dần tốt hơn.

Về hình thức học, mình nhận ra cả học trực tuyến và ngoại tuyến đều có lợi thế riêng. Những môn như Toán hay Ngôn ngữ mình thích học trực tiếp vì dễ tập trung. Còn các môn lý thuyết như Luật hay Lịch sử, mình lại thấy học online hiệu quả hơn nhờ có thể tra cứu và dịch nhanh chóng. Điều quan trọng là bạn cần duy trì sự tập trung và học cách thích nghi với mọi hoàn cảnh.

Bên cạnh việc học, mình cũng cố gắng khám phá cuộc sống ở Moscow – một thành phố có quá nhiều điều để yêu. Những ngày rảnh, mình thích đi bộ hơn là đi tàu điện ngầm, để có thể ngắm nhìn thành phố một cách chậm rãi. Mình đã thử qua các món đặc sản Nga như súp borscht, bánh bliny, pelmeni – và thấy ngạc nhiên vì chúng gần gũi hơn mình tưởng. Mình cũng học nấu ăn, chủ yếu là các món Việt để vơi đi nỗi nhớ nhà. Dù bận rộn, đôi khi mình vẫn cố gắng xem phim Nga, nghe nhạc Nga, và gần đây còn đang đọc cuốn “Nghìn lẻ một đêm” bằng tiếng Nga – món quà Giáng sinh từ một người bạn cùng lớp. Nó có thể sẽ trở thành cuốn sách yêu thích của mình.

Cuộc sống du học là thế: lúc lên lúc xuống, có lúc cô đơn, có lúc mệt nhoài, nhưng cũng đầy những khoảnh khắc quý giá. Có những lúc mình phải gác lại đam mê nhảy múa để tập trung học hành, nhưng đổi lại, mình đã học được rất nhiều điều không có trong bất kỳ giáo trình nào. Điều đó khiến mình thêm trân trọng cơ hội học bổng Nga mà mình đã phải nỗ lực rất nhiều để có được – từ những ngày miệt mài ôn thi trong nước, đến lúc chuẩn bị hồ sơ, phỏng vấn, rồi bay sang đây bắt đầu cuộc sống mới.

Sau khi kết thúc 5 năm học ở Nga, mình dự định trở về Việt Nam làm việc. Mình không muốn lãng phí công sức và cả kỳ vọng mà cả hai chính phủ đã đặt vào mình thông qua học bổng này. Nhưng hơn cả thế, mình muốn không phụ lòng chính mình – người từng nuôi ước mơ được học tập ở nước ngoài, từng vượt qua hàng trăm khó khăn để đến được đây. Niềm tự hào cá nhân, niềm tin vào khả năng của bản thân – đó là động lực lớn nhất giúp mình tiến lên mỗi ngày. Vì dù học ở đâu, thì điều cuối cùng mà giáo dục mang lại chính là sự trưởng thành từ bên trong bạn. Và hành trình du học Nga, với tất cả những khó khăn, thử thách và cả hy vọng, là một phần không thể thiếu trong hành trình trưởng thành đó của mình.

Tâm sự của bạn T.P. – sinh viên trường HSE