Du học Nga và cái Tết mang hương vị quê hương

Nếu ai hỏi Tết của du học sinh Việt Nam ở Nga có màu gì, chúng tôi sẽ không trả lời bằng sắc đỏ, vàng hay pháo hoa rực rỡ. Tết của chúng tôi có màu của mâm cơm truyền thống, của bát canh măng, đĩa nem, nồi xôi gấc… mang theo ký ức và nỗi nhớ nhà len lỏi trong từng hương vị. Đó là màu Tết của hai đứa con gái tuổi đôi mươi – Nhung và Trang – không chung máu mủ nhưng lại thân thiết như chị em ruột, cùng sống, cùng học tập tại nước Nga xa xôi, cùng chia sẻ nhau những khoảnh khắc Tết đầy ắp kỷ niệm giữa lòng Matxcova lạnh giá.

Nhung là “chị”, còn Trang là “em”. Chúng tôi đều là du học sinh Việt Nam theo học tại Nga, cùng sống trong một căn hộ nhỏ xinh, nơi bếp núc trở thành không gian đặc biệt nhất mỗi khi Tết đến. Mỗi đứa một tính, một thói quen, nhưng lại có điểm chung lớn nhất: một tâm hồn ăn uống nhiệt thành, đặc biệt là vào dịp Tết. Năm nào cũng vậy, dù bận rộn học hành, dù lịch học online dày đặc, chúng tôi vẫn dành vài ngày cuối năm để cùng nhau lên danh sách những món cần chuẩn bị, đi chợ Việt ở Matxcova, chọn từng cọng hành, miếng thịt, con gà. Nhìn thì đơn giản, nhưng chỉ người sống xa nhà mới hiểu việc tái hiện lại một cái Tết Việt giữa trời Âu lạnh lẽo là cả một kỳ công và nỗ lực để giữ lấy chút hương vị quê hương.

Chị em chúng tôi nhỏ người, nhưng khi đã nấu nướng là không thể dừng lại ở mức “cho có”. Phải là một mâm cơm Tết đủ đầy như ở nhà, dù chỉ có hai người ăn. Việc bếp núc phân công rành mạch: Nhung lo phần bày biện, cắt hoa, trang trí nhà cửa, còn Trang là đầu bếp chính với tài chặt gà nấu xôi khéo léo đến mức mẹ ở nhà chắc cũng gật gù khen ngợi. Chúng tôi bày cỗ, rót trà, đốt một nén nhang gửi lời khấn ông bà tổ tiên – như một cách gìn giữ truyền thống dù đang ở cách quê nhà hàng ngàn cây số.

Sau mâm cơm là những giờ phút chỉ có chúng tôi với nhau – ăn xong lăn ra ngủ, ngủ dậy lại ăn, hát cho nhau nghe vài bài nhạc xuân, rồi nằm dài nhìn nhau cười. Có người bảo: “Tết của hai đứa lười thật đấy.” Nhưng đằng sau cái “lười” ấy là sự bình yên mà chỉ những ai đi du học mới cảm nhận hết được – cái bình yên của việc được sống chậm lại, được gói ghém nỗi nhớ quê vào những bữa ăn, được gọi điện về nhà chúc Tết ông bà, ba mẹ, anh chị em bằng giọng rưng rưng trong lòng nhưng cố gắng giữ vững nụ cười bên ngoài.

Chúng tôi không khóc, không buồn rầu hay để mình gục ngã trước nỗi nhớ. Bởi vì trong cái lạnh âm độ của mùa đông nước Nga, Tết của chúng tôi vẫn đủ ấm áp nhờ tình thân, tình bạn và những hương vị mang theo từ đất Việt. Tết xa nhà không có nghĩa là thiếu vắng, mà là học cách tự tay tạo dựng lại không khí Tết – từ hương vị, âm thanh cho tới cả cảm xúc.

Đối với một du học sinh tại Nga, điều khiến Tết trở nên đặc biệt hơn cả chính là sự thấu hiểu giá trị của quê hương qua những điều nhỏ bé nhất. Dù cho học bổng Nga có mở ra cánh cửa học thuật lớn đến đâu, dù cho tiếng Nga có dần trở thành ngôn ngữ quen thuộc mỗi ngày, thì những giây phút như thế – bên một người bạn đồng hành, bên mâm cơm truyền thống, bên những lời chúc tết gửi về từ xa – mới là hành trang tinh thần quý giá giúp chúng tôi bước tiếp.

Tết của du học sinh Việt tại Nga là như vậy – một sự giao thoa giữa hoài niệm và hiện tại, giữa bản sắc quê hương và cuộc sống mới. Xa gia đình, nhưng không thiếu tình thân. Xa quê hương, nhưng không thiếu Tết. Và đó là cách chúng tôi giữ lấy một phần Việt Nam trong tim, dù đang sống ở tận cùng một góc khác của thế giới.

Tâm sự của hai bạn Nhung và Trang, sinh viên trường Nông nghiệp Timiryazev