Du học Nga, tiếng Nga và hành trình trưởng thành
Nếu ai đó hỏi tôi khoảnh khắc nào khiến tôi cảm thấy mình thực sự trưởng thành, tôi nghĩ đó không phải là khi nhận được học bổng Nga, không phải lúc hoàn thành một kỳ thi hay bảo vệ xong đề tài nghiên cứu, mà là khoảnh khắc tôi một mình bước ra khỏi sân bay tại Nga, giữa mùa đông lạnh buốt, và nhận ra: từ giờ, mọi thứ đều sẽ do chính mình quyết định.
Tôi vẫn còn nhớ như in những ngày đầu tiên đặt chân tới đất nước rộng lớn này. Thứ khiến tôi choáng ngợp không chỉ là cái lạnh cắt da cắt thịt, mà là sự im lặng của chính mình – một kiểu im lặng do bất lực vì không thể giao tiếp. Tôi không biết tiếng Nga, và điều đó khiến mọi việc, dù là nhỏ nhất như đi mua sim, mở tài khoản ngân hàng, hay điền thông tin nhập học, đều trở thành một chuỗi thử thách. Tôi đã từng hoảng hốt, từng muốn buông xuôi, từng nghĩ: “Hay là mình không hợp với nước Nga?”
Nhưng có một điều khiến tôi biết ơn, đó là những người Việt đi trước. Các anh chị, bạn bè cùng khóa, những người xa lạ nhưng cùng mang dòng máu quê hương, đã giúp tôi không cảm thấy cô đơn. Họ chỉ tôi cách đọc bảng chữ cái tiếng Nga, dịch giúp tôi từng mẫu đơn, từng bảng hướng dẫn, và quan trọng nhất, họ nói với tôi rằng: “Ai cũng từng như em.”
Tôi bắt đầu học tiếng Nga bằng tất cả sự tập trung có thể. Mỗi ngày học một ít, mỗi tuần thuộc một đoạn hội thoại, tôi tự tạo cho mình thói quen bắt chuyện với người bản xứ, dù câu cú còn lủng củng, phát âm chưa tròn. Tiếng Nga với tôi không chỉ là một môn học – đó là cầu nối giữa tôi và nước Nga. Và tôi nhận ra: khi mình thật lòng muốn hiểu, người ta cũng sẽ sẵn lòng chỉ cho mình.
Tôi may mắn nhận được học bổng Nga và được học tại MPEI – một trong những ngôi trường có truyền thống lâu đời trong việc đào tạo sinh viên Việt Nam. Thầy cô ở đây, đặc biệt là những giảng viên lớn tuổi, luôn khiến tôi cảm phục. Họ đã đi qua nhiều biến động lịch sử, nhưng vẫn bền bỉ giảng dạy với niềm đam mê không đổi. Tôi học được từ họ không chỉ là kiến thức, mà là cách sống trọn vẹn với nghề, với niềm tin rằng giáo dục là con đường dài, không thể vội vàng.
Tôi từng nghĩ mình sẽ học xong, ra trường rồi về nước. Nhưng rồi, như một cơ duyên, tôi nhận ra mình đam mê nghiên cứu nhiều hơn là kỹ thuật thuần túy. Và thế là tôi quyết định chuyển hướng, từ MPEI sang MEPhI – một môi trường lý tưởng cho nghiên cứu khoa học cơ bản tại Nga. Tôi biết, việc “liều” chuyển ngành không dễ, nhất là khi mọi người xung quanh đã có lộ trình rõ ràng, còn tôi lại rẽ ngang. Nhưng tôi cũng hiểu rằng, nếu không thử thì sẽ không bao giờ biết mình có thể đi xa tới đâu. Và tôi không muốn chỉ học để xong, tôi muốn học để hiểu, để khám phá chính mình.
Tôi không dám nhận mình giỏi hay xuất sắc hơn ai. Nhưng tôi tự hào vì chưa bao giờ cho phép mình bỏ cuộc. Tôi nghĩ, điều quan trọng nhất khi đi du học – đặc biệt là du học Nga – không phải là bạn học ngành gì, giỏi đến đâu, mà là bạn có sẵn sàng thích nghi, học hỏi và mở lòng với mọi khác biệt văn hóa hay không. Có thể bạn không giỏi tiếng Nga ngay từ đầu, có thể bạn vấp ngã vì một môn học khó, có thể bạn thấy lạc lõng giữa lớp học đầy người bản xứ – nhưng tất cả đều là một phần của hành trình lớn lên.
Nếu có điều gì tôi muốn gửi tới những bạn sinh viên mới đang chuẩn bị hành trình du học tại Nga, thì đó là: đừng sợ khó, đừng ngại hỏi, và đừng quên mở lòng. Tiếng Nga có thể khó, khí hậu Nga có thể khắc nghiệt, nhưng nước Nga – nếu bạn chịu nhìn sâu hơn – sẽ cho bạn rất nhiều điều đáng quý: những người bạn tốt, những thầy cô tận tâm, và cả một phiên bản mạnh mẽ hơn của chính bạn mà có thể bạn chưa từng nghĩ tới.
Tôi đã từng là cậu sinh viên không biết một chữ tiếng Nga nào, từng phải google mọi thứ từ cách nấu cơm đến cách hỏi đường. Nhưng cũng chính tôi, ngày hôm nay, đang ngồi giữa thư viện MEPhI, viết những dòng này bằng cả sự biết ơn và tin tưởng: rằng hành trình này là xứng đáng, dù nó có bắt đầu bằng sự hoang mang.
Nếu bạn cũng đang đứng trước quyết định du học Nga, nếu bạn đang lo lắng về học bổng Nga, tiếng Nga, hay những điều chưa biết đang chờ ở phía trước – hãy cứ đi. Vì không ai có thể trưởng thành nếu chỉ đứng yên. Và nước Nga, với tất cả những điều đặc biệt của nó, sẽ chào đón bạn bằng cách riêng của nó – như đã từng chào đón tôi.
Tâm sự của bạn B.V. – sinh viên trường MEPhI