Tết xa nhà và tà áo dài giữa trời tuyết nước Nga

Chỉ cần một cơn gió thoảng mang theo hương vị se lạnh của tháng Chạp, lòng tôi lại chùng xuống – như thể một mảnh quê nhà vừa chạm khẽ vào trái tim giữa nơi đất khách. Dù đang sinh sống và học tập tại Nga, nơi có mùa đông trắng xóa và những con phố dài phủ tuyết, tôi – một du học sinh Việt Nam – vẫn không ngăn được nỗi niềm nhớ Tết. Càng đến gần những ngày đầu xuân, ký ức về không khí Tết ở quê nhà lại ùa về, vừa ấm áp, vừa đau đáu một nỗi thương xa.

Nước Nga – vùng đất rộng lớn với mùa đông lạnh giá và ngôn ngữ khó nhằn – là nơi tôi đã chọn để gửi gắm tuổi trẻ, theo đuổi học bổng Nga với khát vọng học tập và trưởng thành. Hành trình du học Nga không chỉ là những ngày mài đũng quần trên giảng đường, là những đêm dài vật lộn với tiếng Nga, mà còn là hành trình tự học cách giữ gìn bản sắc, để không bị cuốn trôi giữa một thế giới quá xa lạ. Và một trong những điều giúp tôi giữ vững phần hồn Việt trong mình, chính là tà áo dài.

Không chỉ là một bộ trang phục, áo dài với tôi – và với nhiều du học sinh Việt Nam tại Nga – là một biểu tượng. Mỗi dịp Tết Nguyên đán, dù bận rộn với lịch học, dù thời tiết ngoài kia có lạnh tới âm 20 độ C, tôi vẫn cố gắng chuẩn bị để có thể khoác lên mình tà áo dài. Cảm giác ấy rất đặc biệt – như thể trong khoảnh khắc ấy, tôi không còn ở Moscow lạnh lẽo, mà đang đứng giữa một ngõ nhỏ Sài Gòn ngày cuối năm, hay dưới tán mai vàng rực rỡ nơi quê nhà.

Mỗi lần mặc áo dài giữa trời Tây, tôi như nhìn thấy chính mình của những năm tháng cũ – bé nhỏ, rụt rè, nhưng luôn tin rằng dù đi đâu, mình cũng phải mang theo hồn Việt. Giữa sân trường đại học Nga, nơi sinh viên quốc tế tấp nập, hình ảnh một tà áo dài thướt tha bỗng trở nên nổi bật. Bạn bè quốc tế thường trầm trồ hỏi về bộ trang phục ấy, và tôi lại có dịp kể về văn hóa Việt Nam, về ngày Tết, về những món ăn truyền thống và cả những phong tục mà chúng tôi gìn giữ bao đời. Áo dài trở thành cầu nối – giữa tôi và quê hương, giữa tôi và thế giới.

Thế nhưng, để có được những khoảnh khắc đó, là cả một sự chuẩn bị không hề dễ dàng. Hành lý sang Nga vốn đã chật chội, nhiều bạn không thể mang theo áo dài. Đặt may ở nước ngoài thì hiếm và đắt đỏ. Khí hậu lạnh buốt khiến việc mặc áo dài – vốn mỏng manh và nhẹ nhàng – trở thành một thử thách. Có năm tôi phải mặc thêm áo giữ nhiệt bên trong, khoác thêm áo khoác dày bên ngoài và chỉ dám cởi ra trong vài phút chụp ảnh, tay chân run lên vì rét. Nhưng những bức ảnh ấy, những ánh nhìn tự hào khi chia sẻ chúng với gia đình, bạn bè – là điều khiến mọi nỗ lực trở nên xứng đáng.

Giữa những bữa cơm tất niên đơn giản nơi ký túc xá, giữa tiếng pháo hoa vọng lại từ điện thoại, và những cái Tết xa nhà lặng lẽ, tà áo dài là thứ giúp tôi cảm thấy mình vẫn đang đón một cái Tết trọn vẹn – theo cách riêng của một du học sinh Việt Nam tại Nga. Tà áo không chỉ là vải vóc, mà là hoài niệm, là niềm kiêu hãnh, là khát khao giữ gìn văn hóa Việt nơi đất khách.

Đi du học Nga, ai cũng nghĩ đến học bổng Nga danh giá, đến tương lai mở rộng, nhưng có lẽ ít ai nhắc đến những góc khuất của nỗi nhớ, của sự đơn độc giữa trời Âu giá lạnh. Chính những điều nhỏ bé như tà áo dài ngày Tết, như một cái bánh chưng mẹ gửi sang, hay một cuộc gọi về nhà vào đêm Giao thừa – mới là những điều giúp tôi trưởng thành hơn, biết trân quý hơn gốc rễ của mình.

Tết ở Nga không có tiếng trống lân, không có mùi hương trầm, nhưng tôi tin, chỉ cần còn giữ được những giá trị tinh thần ấy, thì ở đâu cũng là Tết. Và với tôi, tà áo dài – dù chỉ mặc được một lần mỗi năm – vẫn luôn là ngọn lửa sưởi ấm tâm hồn, giúp tôi vững vàng trên hành trình du học xa xứ.

Tâm sự của bạn P.A. – sinh viên trường Thú y & Công nghệ sinh học Moscow