Khi ta đi du học Nga, nơi nào cũng hóa tâm hồn
Trong bài “Tiếng hát con tàu”, nhà thơ Chế Lan Viên từng viết: “Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở / Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn”.
Người ta thường nói rằng, tuổi trẻ là quãng thời gian đẹp nhất đời người. Nhưng tôi nghĩ, nó chỉ thật sự trở nên đẹp đẽ và sâu sắc khi bạn từng trải qua những va vấp, những lần bật khóc giữa nơi đất khách, để rồi nhìn lại và mỉm cười vì mình đã đi qua tất cả. Với tôi, tuổi trẻ ấy bắt đầu từ chuyến bay dài đến ê người, đặt chân đến Yekaterinburg – nơi từng là xa lạ nhưng giờ đã trở thành một phần trong tâm hồn.
Chuyến bay đưa tôi đến Nga không chỉ mang theo hành lý mà còn chở đầy ắp những ước mơ, hoài bão và sự háo hức chưa từng trải. Khi máy bay hạ cánh, tôi lặng người trước khung cảnh bầu trời u ám nhạt màu, tuyết phủ trắng trên những cánh rừng Ural bao la, và những tòa nhà mang kiến trúc đặc trưng của nước Nga hiện ra mờ ảo dưới lớp mây mỏng. Trong khoảnh khắc ấy, tôi đã cảm nhận được nhịp đập rộn ràng của trái tim tuổi 18 – cái tuổi mà người ta luôn tin rằng mình có thể làm được tất cả. Với tôi, du học Nga là một cuộc phiêu lưu thật sự, là hành trình vừa thử thách vừa mê hoặc, mà tôi tự tin sải bước với tất cả sự hồn nhiên, kiêu hãnh của thanh xuân.
Nhưng nước Nga không dễ chiều lòng ai cả. Chào đón tôi không phải là cánh tay ôm ấm áp, mà là một chuỗi rắc rối đón đầu: lịch bay bị hoãn, thất lạc hành lý, bỡ ngỡ với đồng rúp, không biết một chữ tiếng Nga nào, đồ ăn chẳng quen miệng, và cảm giác lạc lõng hiện rõ qua từng ánh nhìn xa lạ. Tôi nhớ như in khoảnh khắc mình đứng sững giữa quầy thu ngân, tay run run vì không đủ tiền trả, và một từ tiếng Nga cũng không thể thốt ra. Trái tim tôi như muốn vỡ òa, cảm giác bất lực khiến tôi thốt lên trong đầu: “Con sắp gắng không nổi nữa rồi, mẹ ơi”. Và rồi, như một phép màu, giọng nói Việt vang lên sau lưng: “Để chị trả giúp em nhé.” Tôi quay lại, nước mắt lưng tròng. Chính khoảnh khắc ấy, tôi hiểu rằng: nơi nào có tình người, nơi đó có hy vọng.

Những ngày sau đó, tôi dần quen với nhịp sống nơi đây. Hội sinh viên Việt Nam tại Yekaterinburg là điểm tựa tinh thần vững chắc. Chúng tôi cùng nhau tổ chức Tết xa quê, cùng nấu bánh chưng, xem Táo Quân, bật nhạc xuân và gọi điện về nhà trong những đêm tuyết rơi trắng xóa. Mỗi người trong hội là một câu chuyện khác nhau, nhưng đều chung nỗi niềm của người con xa quê, chung quyết tâm sống tốt, học tốt nơi đất khách quê người. Dù xa nhà hàng nghìn cây số, dù học bổng Nga có khắt khe, tiếng Nga có khó đến mấy, nhưng chúng tôi chưa từng cảm thấy đơn độc vì bên cạnh luôn có những người bạn đồng hành đáng quý.
Yekaterinburg không chỉ cho tôi tri thức, mà còn trao tặng tôi những người bạn tuyệt vời. Bên cạnh những người bạn Việt Nam luôn sát cánh, tôi còn có bạn Trung Quốc, Indonesia, bạn châu Phi tràn đầy năng lượng, và đặc biệt là những người bạn Nga chân thành, tốt bụng. Tôi nhớ lần đầu đến lớp, các bạn Nga đã đến bắt chuyện, hỏi han với ánh mắt tò mò nhưng đầy thân thiện. Varia – người bạn Nga thân thiết nhất – từng hỏi tôi rằng nếu được chọn giữa du học Mỹ và du học Nga, tôi sẽ chọn gì. Khi ấy tôi đã thành thật nói rằng tôi sẽ chọn Mỹ. Tôi nghĩ cậu ấy sẽ buồn, nhưng Varia chỉ mỉm cười, rồi hai năm sau vẫn là cậu ấy giúp tôi luyện phát âm tiếng Nga, gửi tôi video học tiếng, cùng tôi cười vang giữa một ngày bão tuyết trắng xóa. Và tôi biết, mình đã tìm thấy một người bạn Nga thực thụ – người góp phần giúp tôi yêu thêm mảnh đất này.
Giờ đây, nếu được chọn lại, tôi sẽ chọn Nga. Không phải vì nơi đây hoàn hảo, mà vì nơi đây đã trở thành một phần thanh xuân không thể tách rời của tôi. Du học Nga không đơn thuần là học hành, mà là học sống, học yêu thương, học cảm thông, và học cách trưởng thành. Mỗi mùa đông khắc nghiệt tôi từng đi qua, mỗi thử thách ban đầu tôi từng gồng mình chống chọi, giờ đã hóa thành kỷ niệm đẹp đẽ trong hành trình tuổi trẻ.
Sẽ có lúc tôi quay về, sống ở một nơi khác, có một công việc khác, và bước vào những chương mới của cuộc đời. Nhưng những tháng năm ở Yekaterinburg – những năm tháng du học Nga ngập tràn nhiệt huyết, tình bạn và cả nước mắt – sẽ mãi là ký ức không thể thay thế. Và tôi biết, trong tim mình, đất đã hóa tâm hồn, như Chế Lan Viên từng viết. Bởi tôi đã sống một tuổi trẻ trọn vẹn ở nơi này – một tuổi trẻ không chỉ mang tên học bổng, tiếng Nga, hay du học, mà còn mang cả tên gọi yêu thương, kiên cường và tự hào.
Tâm sự của bạn B.U. – sinh viên trường tổng hợp Ural